Lifestyle, ΚΗΠΟΥΡΙΚΗ

Μαθαίνοντας για το Φασκόμηλο (Vol.I)

Ταξινόμηση και μια γενική ματιά. Το Φασκόμηλο ανήκει στο γένος Salvia (οικ. Lamiaceae) περιλαμβάνει περί τα 1000 είδη παγκοσμίως.  Τα κυριότερα φαρμακευτικά είδη φασκόμηλου(sage) που αυτοφύονται και καλλιεργούνται σε διάφορες περιοχές της χώρας μας  είναι η Salvia officinalis (Δαλματική ή Φαρμακευτική φασκομηλιά)  και η Salvia triloba, fruticosa (Τρίλοβη ή Ελληνική φασκομηλιά).
Το φασκόμηλο είναι από τα αρχαιότερα και γνωστότερα φαρμακευτικά φυτά διαχρονικά, το δε όνομα salvia προέρχεται από το Λατινικό salvare: σώζω.

Χαρακτηριστικά: Πολυετής φρυγανώδης θάμνος από 30 έως 120 εκ.   Τα φύλλα του είναι επιμήκη και παχιά χρώματος λευκοπράσινου (τριχωτά). Τα άνθη του φύονται σε σπονδυλωτές ταξιανθίες, λευκά, ερυθρά  έως  ιώδη  και ανθίζουν από το Μάιο ως τον Ιούνιο ( στην Νότια Ελλάδα νωρίτερα). Η απόδοση σε αιθέριο έλαιο κυμαίνεται από 1.5-6%. Οι σπουδαιότερες ουσίες που περιέχει είναι: θουγιόνη, 1,8-κινεόλη, καμφορά και πικροσαλβίνη (πικρό διτερπένιο). Η συλλογή του αρχίζει οπότε τα φυτά βρίσκονται σε πλήρη ανθοφορία.

Χρήσεις: Το φυτό  έχει έντονη αρωματική οσμή και καλλιεργείται για τις φαρμακευτικές ιδιότητες του , ως αφέψημα και σαν καρύκευμα. Ασκεί ευεργετική δράση σε περιπτώσεις κρυολογήματος, λαρυγγίτιδας και φαρυγγίτιδας, δράσεις αντιοξειδωτικές, αντιμικροβιακές και  καταπραϋντικές (στο ΚΝΣ) Υπάρχουν περιπτώσεις δηλητηρίασης από υπερβολική χρήση που οφείλεται κυρίως στην ουσία θουγιόνη που υπάρχει στο φυτό.

1-s2.0-S2225411017300056-fx1

Elsevier Publications

Στη λαϊκή ιατρική, το S. officinalis έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία διαφόρων διαταραχών, όπως κρίσεις, έλκη, ουρική αρθρίτιδα, ρευματισμός, φλεγμονή, ζάλη, τρόμος, παράλυση, διάρροια και υπεργλυκαιμία. Τα τελευταία χρόνια, το φυτό αυτό έχει αποτελέσει αντικείμενο εντατικών μελετών για την τεκμηρίωση της παραδοσιακής χρήσης του και για την εξεύρεση νέων βιολογικών αποτελεσμάτων τα ευρήματα περιλαμβάνουν αντικαρκινικά, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτικά, αντιμικροβιακά, αντιμεταλλαξιογόνα, αντικαταθλιπτικά, υπογλυκαιμικά και υπολιπιδαιμικά αποτελέσματα(Ghorbani, Esmaeilizadeh, 2017).

Πιο συγκεκριμένα. Ένα ευρύ φάσμα συστατικών που περιλαμβάνει είναι,  αλκαλοειδή, υδατάνθρακες, λιπαρά οξέα, γλυκοσιδικά παράγωγα (π.χ. καρδιακές γλυκοσίδες, φλαβονοειδείς γλυκοσίδες, σαπωνίνες), φαινολικές ενώσεις (π.χ. κουμαρίνες, φλαβονοειδή, ταννίνες), πολυακετυλένια, στεροειδή, τερπένια / τερπενοειδή μονοτερπενοειδή, διτερπενοειδή, τριτερπενοειδή, σεσκιτερπενοειδή) και κηρούς.

Τα περισσότερα από τα φυτοχημικά που αναφέρονται από  έχουν απομονωθεί από το αιθέριο έλαιο, το αλκοολικό εκχύλισμα, το υδατικό εκχύλισμα, το κλάσμα βουτανόλης και το παρασκεύασμα έγχυσης(Ghorbani, Esmaeilizadeh, 2017).

Πειράματα και ανακαλύψεις. Η πιθανή αντικαρκινική δράση του S. officinalis έχει μελετηθεί σε πολλές καρκινικές κυτταρικές σειρές και σε μοντέλα καρκίνου ζώων. Έχει αναφερθεί ότι η κατανάλωση τσαγιού φασκομηλιάς απέτρεψε τις φάσεις εκκίνησης της καρκινογένεσης του παχέως εντέρου. Τα εκχυλίσματα αυτού του φυτού έδειξαν προαποπτωτικές και ανασταλτικές επιδράσεις στις κυτταρικές σειρές του καρκίνου του μαστού (MCF-7), του αδενοκαρκινώματος του τραχήλου (HeLa), του ορθοκολικού καρκίνου (HCT-116, HCT15, CO115, ΗΤ29), ινσουλινώματος (RINm5F), καρκινώματος του λάρυγγα (Hep-2), πνευμονικού καρκίνου (Α549), μελανώματος (A375, Μ14, Α2058, Β16) και καρκίνωμα πλακωδών κυττάρων από το στόμα. Εκτός από την αντιπολλαπλασιαστική δράση, το S. officinalis έχει αντιμικροβιακά και αντιαγγειογόνα αποτελέσματα. Το εκχύλισμα του σχετίζεται με την παρουσία αρκετών κυτταροτοξικών και αντικαρκινικών ενώσεων.

marinedrugs-10-02729-g002Ακόμη ,σχετικά με το ροσμαρινικό οξύ(rosmarinic acid) στο επιστημονικό σύγγραμμα της JTCM(Journal of Traditional and Complementary Medicine). Έχει μελετηθεί εκτενώς για τα αντικαρκινικά του αποτελέσματα. Αναστέλλει την ανάπτυξη διαφόρων ανθρώπινων καρκινικών κυττάρων, συμπεριλαμβανομένου του αδενοκαρκινώματος του μαστού, του καρκίνου του κόλου, της χρόνιας μυελογενούς λευχαιμίας, του καρκίνου του προστάτη, του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος και του μικρού κυτταρικού πνευμονικού καρκινώματος. Σε μελέτες σε ζώα, ήταν ικανό να αποτρέψει τον σχηματισμό δερματικών όγκων σε μοντέλο ποντικιών. Οι αντικαρκινικές επιδράσεις αυτού του φλαβονοειδούς φαίνεται να οφείλονται, τουλάχιστον εν μέρει, στην αναστολή της ενεργοποιημένης πρωτεΐνης κινάσης από μιτογόνο / εξωκυτταρική οδός κινάσης, στην καταστολή των ελεύθερων ριζών οξυγόνου (ROS), στον παράγοντα πυρηνικής μεταγραφής-κάπα Β και τη μείωση της έκφρασης της προ-φλεγμονώδους γονιδιακής κυκλοοξυγενάσης.

Ακόμη, το S. officinalis μπορεί να λειτουργήσει ως αναστολέας της μεταλλαξιογένεσης. Το αιθέριο έλαιο του έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις μεταλλάξεις που προκαλούνται από  Escherichia coli και Saccharomyces cerevisiae. Η αντιμυκητιασική επίδραση του S. officinalis αποδίδεται κυρίως στις μονοτερπενικές ενώσεις του, όπως η θουνόνη, η καμφορά, η λιμονένη και η 1 , 8-cineole. Η προστατευτική επίδραση του  στο DNA μπορεί να εξηγηθεί από την αντιοξειδωτική του δράση που θα μελετήσουμε σε επόμενη δημοσίευση.

Σχετικό άρθρο —–> Apianane terpenoids from Salvia officinalis

Συνεχίζεται…

Το κείμενο προέρχεται από το προσωπικό ιστολόγιο της Όλγας Βουτσικάκη:https://ov570544707.wordpress.com/2017/11/23/%CE%BC%CE%B1%CE%B8%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BFvol-1/

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*