ΨΥΧΟΝΑΥΤΗΣ

Αγιαχουάσκα, το μείγμα με τις χίλιες αρετές

Σαμάνος ετοιμάζει αγιαχουάσκα, Εκουαδόρ, 2009. (Φωτογραφία: Wade Davis/Getty Images)

Αγιαχουάσκα ( «aya»=πνεύμα, «waska»=αναρριχητικό φυτό) είναι ο πιο κοινός όρος για να αναφερθούμε σε ένα μείγμα διαφόρων βοτάνων σε υγρή μορφή, που παρασκευάζεται παραδοσιακά από σαμάνους ή τους κουραντέρος (curanderos), σαμάνοι του Αμαζονίου. Για το μείγμα του αφεψήματος χρησιμοποιούνται εκτός των άλλων βοτάνων, το αναρριχητικό φυτό Banisteriopsis caapi ή αγιαχουάσκα( το οποίο και θεωρείται βάση του μείγματος) και το φυτό τσακρούνα (chacruna) ή Psychotria viridis ή πράσινη ψυχώτρια. Η τελευταία περιέχει διάφορα αλκαλοειδή, όπως τη διμεθυλοτρυπταμίνη (DMT), ενώ η Banisteriopsis caapi , περιέχει αλκαλοειδή παρόμοια με εκείνα του πήγανου της Συρίας( Syrian rue ή wild rue ή peganum halmala). Σημειωτέον ότι τα φυτά που περιέχουν DMT παραμένουν ανενεργά, αν λαμβάνονται ως αφέψημα, εφόσον δεν υπάρχει κάποιος αναστολέας μονοαμινοξειδάσης (ΜΑΟ) , όπως το φυτό Banisteriopsis caapi. Αντιθέτως, ο συνδυασμός των δύο φέρει ψυχοτρόπα αποτελέσματα.
Μια θεραπευτική ουσία με μεγάλη ιστορία– Ayahuasca σημαίνει «αναρριχητικό φυτό που οδηγεί στον τόπο των νεκρών», όπως πίστευαν και πιστεύουν οι Κέτσουα (
Quechua, φυλή αυτοχθόνων της Νότιας Αμερικής) – ότι υπό την επίδραση του αφεψήματος αγιαχουάσκα μπορεί να εμφανιστούν οράματα και να γίνουν συνδέσεις με πνεύματα προγόνων. Καθώς απομακρυνόμαστε από την μυστικιστική και την παραδοσιακή γλώσσα, αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι το αφέψημα αγιαχουάσκα έχει παρόμοια δράση με το LSD, με τη διαφορά ότι στην πρώτη περίπτωση η δράση είναι πιο έντονη και βιωματική. Γι’ αυτό και στον κόσμο των σαμάνων θεωρείτο ανέκαθεν ως μία ουσία με θεραπευτική δράση και στόχο την ενίσχυση της συναισθηματικής εκπαίδευσης, την ικανότητα λήψης αποφάσεων και τη θεραπεία παθήσεων της ομάδας ή του ατόμου ξεχωριστά. Από χημικής άποψης, το μείγμα αγιαχουάσκα στην πραγματικότητα δενείναι ναρκωτικό, δεδομένου ότι το κύριο συστατικό του είναι η DMT, η οποία είναι η ίδια ουσία που παράγεται από την επίφυση, αδένας του ανθρώπινου εγκεφάλου, κάθε βράδυ, κατά τη διάρκεια του ύπνου REM.
Από τον Αμαζόνιο στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες– Ανθρωπολογικά στοιχεία αναφέρουν τη χρήση του μείγματος αγιαχουάσκα ως θεραπευτικό μέσο ολιστικής ιατρικής, σε 76 διαφορετικές φυλές από το Περού, τον Ισημερινό, τη Βραζιλία, την Κολομβία, τη Βολιβία, την Αργεντινή, τη Βενεζουέλα και την Ουρουγουάη. Επιπλέον, το μείγμα αγιαχουάσκα έχει γίνει συστατικό στοιχείο τελετουργιών διαφόρων θρησκευτικών δογμάτων, δημοφιλή κυρίως στη Βραζιλία, όπως το Santo daime, το União do Vegetal και το Barquinia. Τις τελευταίες δεκαετίες, η χρήση της πέρασε σταδιακά στις αστικές περιοχές και στη συνέχεια εκτός των ορίων της Λατινικής Αμερικής. Ωστόσο, διατηρήθηκε το χαρακτηριστικό του ως μέσο τελετουργίας, συνήθως συλλογικά και υπό την καθοδήγηση ενός ειδικού, αν όχι ενός πραγματικού σαμάνου. Ακόμα και στην Ευρώπη από τη δεκαετία του ’90, η χρήση του διαδόθηκε, ενώ πλέον ιδρύθηκαν οι εξής κοινότητες :«
Comunità internazionale ayahuasca » και «Scuola europea ayahuasquera », ενεργές στη γηραιά ήπειρο με διοργάνωση συνεδρίων και πνευματικών συσκέψεων.
Κατά συνθήκη νόμιμο– Στη Βραζιλία, το αφέψημα αγιαχουάσκα έχει γίνει νόμιμο για θρησκευτική χρήση από το 1986. Στο Περού, το 2008, αναγνωρίστηκε η παραδοσιακή του χρήση από τους ιθαγενείς ως εθνική πολιτιστική κληρονομιά. Στην Ευρώπη, το νομικό καθεστώς αυτού του μείγματος είναι αμφιλεγόμενο. Στην Ιταλία, το 2012, ένα μέλος του Σάντο Ντάιμε διώχθηκε ποινικά για κατοχή και πώληση αγιαχουάσκα . Ωστόσο η δίκη έκλεισε με την αθώωση του κατηγορουμένου. Ενώ παρόμοιες αθωώσεις σημειώθηκαν στην Ολλανδία και στην Ισπανία, όπου συνέλαβαν τον ιδρυτή του ευρωπαϊκού σχολείου αγιαχουάσκα, Αλμπέρτο Βαρελα, με την κατηγορία διακίνησης ναρκωτικών και υπονόμευσης της δημόσιας υγείας, ο οποίος, στη συνέχεια ,αθωώθηκε μετά από 12 μήνες προληπτικής κράτησης! Αυτή τη στιγμή η μόνη χώρα στον κόσμο, στην οποία απαγορεύεται ρητά το αφέψημα αγιαχουάσκα και κάθε συστατικό που περιέχει είναι η Γαλλία.
Η ψυχοθεραπεία ανακαλύπτει της ιδιότητές του– Αυτό το περίπλοκο νομικό πλαίσιο αποτελεί τροχοπέδη σε πιο ενδελεχείς μελέτες για την απόδειξη των θεραπευτικών ιδιοτήτων αυτού του μείγματος. Σε μια μελέτη που διεξήχθη από μια ομάδα πιστών της βραζιλιάνικης εκκλησίας União do Vegetal, το μείγμα αγιαχουάσκα αποδείχθηκε αποτελεσματικό στη θεραπεία του αλκοολισμού και του εθισμού που προκαλείται από την κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών. Επίσης, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες το αφέψημα αγιαχουάσκα μπορεί να είναι χρήσιμο για τη θεραπεία διαφόρων ψυχικών διαταραχών, για τις οποιές υπάρχει υποψία δυσλειτουργίας της μεταβολικής διαδικασίας της σεροτονίνης, όπως η κατάθλιψη, ο αυτισμός, η σχιζοφρένεια, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, ενώ η χαρμίνη (που περιέχεται στο Banisteriopsis caapi ) διαθέτει αντι-παρασιτικές ιδιότητες, ιδιαίτερα ωφέλιμες σε περιπτώσεις ελονοσίας και άλλων παρασιτώσεων.

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*