ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η ξεχασμένη βιομηχανία

g

90 και κάτι χιλιόμετρα απ΄ τη Θεσσαλονίκη βρίσκεται η Έδεσσα, το <Μάντσεστερ των Βαλκανίων>. Όρο που τον όφειλε στη δυνατή βιομηχανία κλωστοϋφαντουργίας που διέθετε  στις αρχές του 20ου αιώνα. Μαζί με τη Νάουσα αποτελούσαν τον κινητήριο μοχλό της βιομηχανίας της Μακεδονίας. Ένα από τα πέντε εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας στην Έδεσσα είναι και το κανναβουργείο. Βέβαια, στην Έδεσσα βρίσκεται μόνο το ένα από τα δέκα <κανναβουργεία> που λειτουργούσαν το 1928 στην Ελλάδα. Από το 1936, χρονιά απαγόρευσης της κάνναβης  και με τελική απαγόρευσή της το 1957 αρχίζει η παρακμή της λειτουργίας των εργοστασίων, με το τελευταίο κανναβουργείο να κλείνει στην Κέρκυρα  το 1982.

WP_20160311_14_25_14_Pro

Ωστόσο, το κανναβουργείο της Έδεσσας παρουσιάζει περισσότερο ενδιαφέρον σε σχέση με άλλες βιομηχανίες της εποχής, αφού όχι μόνο είχε πολύ καλές παραγωγικές επιδόσεις αλλά λειτουργούσε  χρησιμοποιώντας υδροκινητική ενέργεια στις μηχανές του ή αλλιώς τη δωρεάν πηγή ενέργειας της περιοχής λόγω των πολλών υδατοπτώσεων.

WP_20160311_14_35_31_Pro

Το κανναβουργείο ιδρύθηκε το 1908 από την εταιρεία Τότσκα, ενώ η λειτουργία του ξεκίνησε το 1913.Παρήγαγε σχοινιά και σπάγγους. Η πρώτη ύλη του εργοστασίου ήταν η κάνναβη. Για την παραγωγή σχοινιών χρησιμοποιούσαν ινδική κάνναβη εισαγόμενη από το Μπενάρες. Για τους σπάγγους χρησιμοποιούσαν σέρβικη κάνναβη και αργότερα ελληνική κάνναβη από τον κάμπο των Γιαννιτσών. Το εργοστάσιο αρχικά απασχολούσε 107 εργάτες και είχε ημερήσια παραγωγή κανναβικού σχοινιού 1300 κιλά και 380 κιλά κανναβικού σπάγγου. Το κανναβουργείο γνώρισε οικονομική άνθιση από το 1928 μέχρι το 1940. Εκείνη την περίοδο απασχολούσε 150 εργάτες με το μεγαλύτερο ποσοστό του να είναι νέες γυναίκες.

WP_20160311_14_42_51_Pro

WP_20160311_14_52_55_Pro

Αρχές του 1950 με την εισαγωγή του νάυλον και του βάμβακα στην αγορά και την τελική απαγόρευση τής κάνναβης το ΄57 ξεκινάει η παρακμή τού εργοστασίου μέχρι που το Μάιο του 1966 έκλεισε οριστικά, παρά τους αγώνες των εργατών που προσπάθησαν να το κρατήσουν ανοιχτό. Αφότου έκλεισε, περιήλθε στο ελληνικό δημόσιο και το 1983 χαρακτηρίστηκε ιστορικο διατηρητέο μνημείο απο το υπουργείο πολιτισμού. Έκτοτε λειτούργησε ανά διαστήματα ως πολιτισμικός και γαστρονομικός χώρος.

WP_20160311_14_38_20_Pro

Τον τελευταίο καιρό οι πόρτες του είναι κλειστές και μόνο περνώντας απ΄ έξω μπορεί κάποιος να παρατηρήσει την ιστορία του. Θέμα ταμπού λόγω της κάνναβης, έλλειψη οικονομικών πόρων, απουσία ιδεών βιώσιμης εξέλιξής του; Όπως και να ΄χει πλέον δεν ειναι παρά μία εγκαταλελειμμένη κτιριακή εγκατάσταση που επιβεβαιώνει την κάποτε δυναμική αλλά γρήγορα ξεχασμένη βιομηχανία του τόπου.

g

Κείμενο/ Φωτογραφία: Μαρία Κάτσιου

One Comment

  1. Πηνελοπη

    Πολύ ενδιαφέρον!

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*